Her geçen gün daha genç yasta çocuklar sigara içmeye basliyor. Pek çok ebeveynin bu konuda eli-kolu bagli olsa da kendisi de bagimli olan ebeveynler çocuklari için kötü bir örnek olduklarından daha da zor durumdalar.
Uzmanlar bagimliliktan korunma çalismalarinin daha ilkokul çaginda baslamasi gerektigini, bu yaslarda çocuklarin bunu henüz ders gibi algilamadiklarini oysa daha sonra (13-14 yaslarindan itibaren) çocuklarin arkadas çevresinin etkisi altina girdigini ve çocuklara yaklasmanin gittikçe zorlastigini belirtiyorlar.Istatistikler de bunu dogruluyor: Çocuklar ilk sigaralarini ortalama 12 yasinda içiyorlar üstelik bunlar sadece resmi istatistikler. Tahminlere göre kayitlara girmeyen pek çok 9-10 yasinda sigara bagimlisi çocuk bulunuyor.
Ancak bu yastaki çocuklara sigaranin beraberinde getirdigi kalp krizi, kanser gibi hastaliklardan bahsetmek beraberinde 2 tehlike getiriyor. Birincisi bu yastaki çocuklarda vücutlari ile sigara arasindaki baglantiyi anlayabilecek kadar bilgi birikimi olmuyor, ikincisi de pek çok çocuk sigara içen ebeveynleri ile endiseye kapilip onlarin hastalanip ölecegini düsünmeye basliyor.
Bagimliliktan korunma çalismalarinda çocuklarin kendine güveninin arttirilmasi ve çocuklarin vücutlari ile ilgili bilinçlerinin arttirilmasi en önemli noktayi teskil ediyor.
Çocuklar aslinda vücutlarinin son derece saglam bir mekanizma oldugunu ama sigara ve diger uyusturucularin sagliklarini bozup vücutlarini güçsüz düsürecegi konusunda bilinçlendirilmeli ve yaslarina uygun anlatim sekilleri kullanilmalidir.
Küçük çocuklarda sigaradan çektikleri her nefes ile cigerlerine giden nikotinin vücuduna nasil yerleştigi görsel olarak (çizgi film v.b) anlatilabilir. Daha ileri yaslardaki gençlerde ise çok daha etkili konular seçmek gerekiyor. Mesela genç kizlara dogum kontrol hapi ile beraber sigara kullaniminin kalp krizi ve felç gibi ciddi rahatsizliklari beraberinde getirdigi; genç erkeklerde ise sigara ve uyusturucu bagimliligin iktidarsizliga yol açtigi anlatilabilir. Bunlar gerçekten çok uç örneklemeler olmakla beraber bu yaslardaki gençlerin ilgi alani olan cinsel konularla ilgili örnekler olmalari açisindan etkileme gücü en yüksek konulardir. Cinsellik bu yaslarda en önemli konudur ve bununla ilgili rahatsizliklara tahammülleri yoktur.
Yine de bu tür bir bilgilendirme yerine gençlerin toplum içindeki imajlari ile ilgili kampanyalara agirlik verilmesi daha etkili olacaktir. Sigara kullananlarin degil, kullanmayanlarin cool-popüler-çekici olduklari yönündeki bir bilinç yerlestikten sonra ancak gençler arasindaki sigaraya baslama orani azalacaktir.
Çocugunuzun sigaraya baslamasini önlemek için 5 öneri:
· Eger ebeveyn olarak kendiniz de sigara içiyorsaniz bir ikilem yaratirsiniz. Ancak yine de açikça sigara kullandiginizi kabul edin ve bu bağimliligin aslinda ne kadar igrenç oldugunu söyleyin.
· Sigara içmedigi için çesitli ödüller belirleyin.(Ehliyet, Tatil, Para ödülü ) Bu bir tür rüsvet olsa da eger ödül yeterince cazip ise sigara kullanmamayi tercih edecektir.
· Ilk sigaradan itibaren bagimliligin basladigini kesin olarak ifade edin.
· Asil cool olanin kendi kararlarini kendisinin vermesinin oldugunu buna baskalarinin karar veremeyecegini yeterince erken yaslarda ögretin.
Eger çocugunuz sigara içiyorsa:
· Asla sigaranin zararlari hakkinda uzun söylevler vermeyin.
· Eger sigarayi bırakmaya hazir oldugunu hissediyorsaniz terapi için disaridan yardim almasini saglayin(Akupunktur-Hipnoz v.b.)
· Kendi kendisine yardim etmesi için ona destek olmaya çalisin. Mesela sigarayi birakmakla ilgili yayinlari, kitaplari okumasi için ona gösterin.